🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: احیای قدرت TRS-80: برنامه‌نویسی اسمبلی Z80 برای کامپیوترهای کلاسیک

موضوع کلی: پردازشگرها و زبان‌های اسمبلی

موضوع میانی: اصول برنامه‌نویسی اسمبلی برای سیستم‌های مبتنی بر Z80

📋 سرفصل‌های دوره (100 موضوع)

• 1. مقدمه‌ای بر دوره و احیای کامپیوترهای کلاسیک
• 2. چرا زبان اسمبلی را یاد بگیریم؟ قدرت نهفته در سخت‌افزار
• 3. تاریخچه کامپیوتر TRS-80 و پردازنده Zilog Z80
• 4. معماری پایه کامپیوتر: CPU، حافظه RAM و ROM، و ورودی/خروجی
• 5. سیستم‌های عددی: باینری، هگزادسیمال و دهدهی
• 6. عملیات منطقی بولی: AND, OR, XOR, NOT
• 7. آشنایی با معماری پردازنده Z80: ثبات‌های اصلی و کمکی
• 8. ثبات‌های عمومی: A, B, C, D, E, H, L
• 9. ثبات‌های خاص: SP, PC, IX, IY و ثبات‌های سایه
• 10. ثبات فلگ (F): درک فلگ‌های Zero, Carry, Sign, Parity/Overflow
• 11. نقشه حافظه (Memory Map) در TRS-80
• 12. آماده‌سازی محیط توسعه: شبیه‌سازها و اسمبلرها
• 13. ساختار یک برنامه اسمبلی Z80: برچسب‌ها، دستورات و عملوندها
• 14. اولین برنامه شما: نمایش یک کاراکتر بر روی صفحه
• 15. اسمبل کردن، بارگذاری و اجرای برنامه
• 16. مقدمه‌ای بر مجموعه دستورات (Instruction Set) Z80
• 17. دستورات انتقال داده ۸ بیتی: LD و انواع آن
• 18. انتقال بین ثبات‌ها: LD r, r'
• 19. بارگذاری مقادیر فوری (Immediate): LD r, n
• 20. کار با حافظه: آدرس‌دهی مستقیم و غیرمستقیم
• 21. آدرس‌دهی غیرمستقیم با استفاده از HL: LD r, (HL) و LD (HL), r
• 22. آدرس‌دهی مستقیم: LD A, (nn) و LD (nn), A
• 23. دستورات انتقال داده ۱۶ بیتی: LD rr, nn
• 24. کار با پشته (Stack): ثبات SP
• 25. دستورات PUSH و POP: ذخیره و بازیابی داده از پشته
• 26. دستورات تبادل داده: EX و EXX
• 27. دستورات انتقال بلوکی: LDI, LDIR, LDD, LDDR
• 28. عملیات محاسباتی ۸ بیتی: ADD, SUB
• 29. جمع و تفریق با رقم نقلی (Carry): ADC, SBC
• 30. دستورات افزایش و کاهش: INC, DEC
• 31. عملیات محاسباتی ۱۶ بیتی: ADD HL, rr و ADC/SBC HL, rr
• 32. افزایش و کاهش ۱۶ بیتی: INC rr, DEC rr
• 33. عملیات منطقی: AND, OR, XOR
• 34. مقایسه داده‌ها: دستور CP و تأثیر آن بر فلگ‌ها
• 35. دستور معکوس کردن (Complement): CPL
• 36. دستورات چرخش و شیفت (Rotate and Shift)
• 37. چرخش آکومولاتور: RLCA, RLA, RRCA, RRA
• 38. دستورات عمومی چرخش و شیفت
• 39. دستورات دستکاری بیت (Bit Manipulation): BIT, SET, RES
• 40. پرش‌های بدون شرط: JP و JR
• 41. پرش‌های شرطی: استفاده از فلگ‌ها برای کنترل جریان برنامه
• 42. فراخوانی زیرروال‌ها (Subroutines): دستور CALL
• 43. بازگشت از زیرروال‌ها: دستور RET
• 44. فراخوانی‌ها و بازگشت‌های شرطی
• 45. زیرروال‌های سریع: دستورات RST
• 46. حلقه‌های تکرار: استفاده از DJNZ برای ساخت شمارنده‌ها
• 47. ساخت حلقه‌های پیچیده‌تر با دستورات پرش
• 48. تعریف داده در برنامه: DEFB, DEFW, DEFS
• 49. کار با جداول و آرایه‌ها در حافظه
• 50. آدرس‌دهی ایندکس شده با IX و IY
• 51. نوشتن زیرروال‌های کارآمد و قابل استفاده مجدد
• 52. روش‌های ارسال پارامتر به زیرروال‌ها
• 53. مقدمه‌ای بر ورودی و خروجی (I/O)
• 54. پورت‌های ورودی/خروجی: دستورات IN و OUT
• 55. تعامل با ROM سیستم‌عامل TRS-80
• 56. فراخوانی روتین‌های موجود در ROM
• 57. حافظه ویدیویی (Video RAM) در TRS-80
• 58. چاپ یک کاراکتر بر روی صفحه با دسترسی مستقیم به حافظه
• 59. چاپ یک رشته (String) بر روی صفحه
• 60. پاک کردن صفحه نمایش (Clear Screen)
• 61. کنترل مکان‌نما (Cursor)
• 62. کار با گرافیک بلوکی ۶ پیکسلی TRS-80
• 63. دستورات SET, RESET و POINT در BASIC و معادل اسمبلی آن‌ها
• 64. ایجاد اشکال و الگوهای ساده گرافیکی
• 65. انیمیشن ابتدایی: حرکت دادن یک بلوک گرافیکی
• 66. خواندن صفحه کلید (Keyboard)
• 67. بررسی ماتریس صفحه کلید برای تشخیص کلید فشرده شده
• 68. نوشتن یک روتین برای دریافت ورودی از کاربر
• 69. مفهوم Debouncing در ورودی صفحه کلید
• 70. کار با نوار کاست (Cassette Tape)
• 71. روتین‌های ROM برای خواندن و نوشتن روی نوار
• 72. تولید صدا: استفاده از پورت کاست برای ایجاد بوق و صداهای ساده
• 73. ایجاد تن‌های موسیقی ساده با کنترل زمان‌بندی
• 74. وقفه‌ها (Interrupts) در Z80
• 75. حالت‌های وقفه: IM 0, IM 1, IM 2
• 76. نوشتن یک روال سرویس وقفه (Interrupt Service Routine - ISR)
• 77. استفاده از وقفه برای ایجاد یک ساعت یا تایمر
• 78. تکنیک‌های پیشرفته برنامه‌نویسی
• 79. روتین‌های ریاضی: ضرب ۸ بیتی و ۱۶ بیتی
• 80. روتین‌های ریاضی: تقسیم
• 81. کار با اعداد BCD و دستور DAA
• 82. بهینه‌سازی کد برای سرعت
• 83. بهینه‌سازی کد برای حجم کمتر
• 84. کد خود تغییردهنده (Self-Modifying Code)
• 85. تکنیک‌های دیباگ کردن برنامه‌های اسمبلی
• 86. ترکیب برنامه‌های اسمبلی با BASIC: دستور USR
• 87. استفاده از PEEK و POKE برای تعامل با کد اسمبلی
• 88. پروژه اول: نوشتن یک ابزار کوچک (مانند ویرایشگر حافظه)
• 89. آشنایی با سیستم‌عامل دیسک TRSDOS
• 90. ساختار فایل‌ها و دیسک در TRSDOS
• 91. خواندن و نوشتن سکتورهای دیسک به صورت مستقیم
• 92. پروژه دوم: ساخت یک بازی ساده متنی
• 93. پروژه سوم: پیاده‌سازی بازی Pong
• 94. مبانی گرافیک اسپرایت (Sprite)
• 95. ایجاد و نمایش اسپرایت‌های ساده
• 96. تشخیص برخورد (Collision Detection)
• 97. ایجاد یک حلقه اصلی بازی (Game Loop)
• 98. معکوس‌سازی و درک کدهای دیگران
• 99. نتیجه‌گیری دوره و مسیرهای یادگیری آینده

احیای قدرت TRS-80: برنامه‌نویسی اسمبلی Z80 برای کامپیوترهای کلاسیک

آیا رویای بازگشت به دوران طلایی کامپیوترهای شخصی را در سر دارید؟ آیا می‌خواهید قدرت بی‌نظیر پردازنده‌های 8 بیتی را از نزدیک تجربه کنید؟ دوره آموزشی "احیای قدرت TRS-80: برنامه‌نویسی اسمبلی Z80 برای کامپیوترهای کلاسیک" دقیقا همان چیزی است که به دنبالش هستید!

این دوره با الهام از کتاب ارزشمند "TRS-80 assembly language" طراحی شده است و به شما کمک می‌کند تا با اصول و فنون برنامه‌نویسی اسمبلی برای سیستم‌های مبتنی بر پردازنده Z80 آشنا شوید. کتاب "TRS-80 assembly language" یک منبع کلاسیک برای برنامه‌نویسان Z80 بود و ما سعی کرده‌ایم روح آن کتاب را در این دوره آموزشی مدرن و کاربردی زنده نگه داریم. فرقی نمی‌کند تازه شروع کرده‌اید یا تجربه اندکی دارید، با این دوره می‌توانید از صفر تا صد برنامه‌نویسی اسمبلی Z80 را یاد بگیرید و کامپیوترهای کلاسیک خود را به ماشین‌های قدرتمند تبدیل کنید.

درباره دوره

دوره "احیای قدرت TRS-80" یک دوره جامع و گام به گام است که شما را از مفاهیم پایه پردازشگرها و زبان اسمبلی تا تکنیک‌های پیشرفته برنامه‌نویسی Z80 هدایت می‌کند. این دوره با رویکردی عملی و پروژه‌محور طراحی شده است و شما در طول دوره با انجام پروژه‌های مختلف، دانش خود را به عمل تبدیل می‌کنید. مفاهیم کتاب "TRS-80 assembly language" به طور کامل پوشش داده شده و با مثال‌های عملی و تمرین‌های کاربردی، یادگیری را برای شما لذت‌بخش و موثرتر می‌کند.

در این دوره شما یاد خواهید گرفت که چگونه با استفاده از زبان اسمبلی، برنامه‌هایی با کارایی بالا برای کامپیوترهای کلاسیک خود بنویسید، چگونه سخت‌افزار را کنترل کنید و چگونه بازی‌ها و نرم‌افزارهای جذاب برای این سیستم‌ها طراحی کنید. این دوره نه تنها دانش فنی شما را افزایش می‌دهد، بلکه دیدگاه شما را نسبت به معماری کامپیوترها و نحوه عملکرد آن‌ها نیز تغییر می‌دهد.

موضوعات کلیدی دوره

• مقدمه‌ای بر پردازشگرها و زبان‌های اسمبلی
• معماری پردازنده Z80
• ثبات‌ها، حافظه و دستورالعمل‌های Z80
• نحوه آدرس‌دهی حافظه
• عملگرهای ریاضی و منطقی
• کنترل جریان برنامه (شاخه‌ها، حلقه‌ها و زیرروال‌ها)
• برنامه‌نویسی ورودی/خروجی (I/O)
• کار با وقفه (Interrupt)
• تکنیک‌های بهینه‌سازی کد اسمبلی
• دیباگ کردن و تست برنامه‌های اسمبلی
• پروژه‌های عملی: ساخت بازی، نرم‌افزارهای کاربردی و درایورهای سخت‌افزاری

مخاطبان دوره

این دوره برای افراد زیر مناسب است:

• علاقه‌مندان به کامپیوترهای کلاسیک و رترو
• دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های کامپیوتر و مهندسی برق
• برنامه‌نویسانی که می‌خواهند دانش خود را در زمینه معماری کامپیوتر و زبان‌های اسمبلی افزایش دهند
• توسعه‌دهندگانی که به دنبال بهینه‌سازی عملکرد برنامه‌های خود هستند
• هر کسی که می‌خواهد قدرت واقعی کامپیوترها را در سطح پایین‌ترین لایه نرم‌افزاری تجربه کند

چرا این دوره را بگذرانیم؟

گذراندن این دوره مزایای بسیاری برای شما به همراه خواهد داشت:

• تسلط بر برنامه‌نویسی اسمبلی Z80: شما تمام مهارت‌های لازم برای نوشتن برنامه‌های اسمبلی کارآمد و قدرتمند برای سیستم‌های مبتنی بر Z80 را کسب خواهید کرد.
• درک عمیق از معماری کامپیوتر: شما با نحوه عملکرد کامپیوترها در سطح پایین‌ترین لایه نرم‌افزاری آشنا می‌شوید و دیدگاه شما نسبت به برنامه‌نویسی تغییر می‌کند.
• افزایش کارایی برنامه‌ها: شما یاد می‌گیرید که چگونه برنامه‌هایی با کارایی بالا بنویسید و منابع سیستم را بهینه‌تر استفاده کنید.
• ایجاد پروژه‌های جذاب: شما می‌توانید بازی‌ها، نرم‌افزارهای کاربردی و درایورهای سخت‌افزاری برای کامپیوترهای کلاسیک خود طراحی کنید.
• بازگشت به دوران طلایی کامپیوتر: شما فرصت این را خواهید داشت که قدرت کامپیوترهای 8 بیتی را از نزدیک تجربه کنید و به دوران طلایی کامپیوترهای شخصی بازگردید.
• الهام از یک منبع کلاسیک: این دوره با الهام از کتاب "TRS-80 assembly language" طراحی شده و مفاهیم آن را به شکلی مدرن و کاربردی ارائه می‌دهد.

سرفصل‌های دوره (100 سرفصل جامع)

دوره "احیای قدرت TRS-80" شامل 100 سرفصل جامع است که تمامی مباحث برنامه‌نویسی اسمبلی Z80 را پوشش می‌دهد. در اینجا به برخی از مهم‌ترین سرفصل‌ها اشاره می‌کنیم:

• مقدمه ای بر سیستم‌های کامپیوتری و پردازنده‌ها
• تاریخچه و معماری پردازنده Z80
• نصب و راه‌اندازی محیط توسعه
• آشنایی با اسمبلرها و دیباگرها
• ساختار یک برنامه اسمبلی
• ثبات‌های پردازنده Z80 و کاربردهای آنها
• انواع داده و نحوه تعریف متغیرها
• دستورالعمل‌های انتقال داده
• دستورالعمل‌های محاسباتی (جمع، تفریق، ضرب، تقسیم)
• دستورالعمل‌های منطقی (AND, OR, XOR, NOT)
• دستورالعمل‌های شیفت و چرخش
• آدرس‌دهی مستقیم و غیرمستقیم
• آدرس‌دهی نسبی و اندیس‌دار
• پشته (Stack) و کاربردهای آن
• زیرروال‌ها (Subroutines) و فراخوانی آنها
• انتقال پارامتر به زیرروال‌ها
• دستورالعمل‌های پرش (Jump) و شرطی (Conditional Jump)
• حلقه‌ها (Loops) و پیاده‌سازی آنها
• کار با رشته‌ها (Strings)
• ورودی و خروجی (I/O) از طریق پورت‌ها
• کار با حافظه RAM و ROM
• کار با وقفه (Interrupt)
• انواع وقفه‌ها و اولویت‌بندی آنها
• نوشتن روتین‌های سرویس‌دهی وقفه (ISR)
• کنترل سخت‌افزارهای جانبی (مانند کیبورد، مانیتور و چاپگر)
• تکنیک‌های بهینه‌سازی کد اسمبلی
• کاهش حجم کد
• افزایش سرعت اجرای برنامه
• استفاده از جداول lookup
• استفاده از تکنیک‌های unrolling loop
• عیب‌یابی (Debugging) برنامه‌های اسمبلی
• استفاده از دیباگر برای پیدا کردن خطاها
• تست (Testing) برنامه‌های اسمبلی
• پروژه عملی: ساخت یک ماشین حساب ساده
• پروژه عملی: ساخت یک بازی آرکید
• پروژه عملی: ساخت یک درایور سخت‌افزاری
• و ... (بیش از 70 سرفصل دیگر)

همین امروز در دوره "احیای قدرت TRS-80: برنامه‌نویسی اسمبلی Z80 برای کامپیوترهای کلاسیک" ثبت‌نام کنید و قدرت کامپیوترهای کلاسیک را دوباره تجربه کنید!