کتاب صوتی ساخت ابزارهای خط فرمان سفارشی با Bash

🎓 دوره آموزشی جامع

📚 اطلاعات دوره

عنوان دوره: دوره ساخت ابزارهای خط فرمان سفارشی با Bash

موضوع کلی: برنامه نویسی

موضوع میانی: لینوکس و خط فرمان

📋 سرفصل‌های دوره

• 1. معرفی دوره و اهداف آن
• 2. مقدمه‌ای بر لینوکس و فلسفه یونیکس
• 3. آشنایی با ترمینال و خط فرمان
• 4. دستورات پایه مدیریت فایل: ls, cd, pwd, mkdir, rmdir
• 5. دستورات پایه مدیریت فایل: cp, mv, rm, touch
• 6. مشاهده محتوای فایل‌ها: cat, less, more, head, tail
• 7. مفهوم مسیرها (Path) و متغیر PATH
• 8. کار با مجوزهای فایل و دایرکتوری (chmod, chown)
• 9. مفهوم ورودی/خروجی استاندارد (stdin, stdout, stderr)
• 10. هدایت ورودی/خروجی (Redirection): >, >>, <
• 11. اتصال دستورات با پایپ (Pipe): |
• 12. فیلتر کردن متن با grep
• 13. ویرایش متن با sed (مقدماتی)
• 14. پردازش متن با awk (مقدماتی)
• 15. مدیریت فرآیندها: ps, top, kill, jobs
• 16. محیط پوسته و متغیرهای محیطی
• 17. مفهوم alias و کاربرد آن
• 18. تاریخچه دستورات و تکمیل خودکار (Tab Completion)
• 19. اولین اسکریپت Bash: Hello World
• 20. ساختار اسکریپت‌های Bash: Shebang
• 21. اجرای اسکریپت‌ها و مجوزهای اجرایی
• 22. تعریف و استفاده از متغیرها
• 23. قواعد نام‌گذاری متغیرها
• 24. تخصیص و ارجاع به متغیرها
• 25. انواع داده در Bash (متن، عدد)
• 26. نقل‌قول‌ها در Bash: تک‌نقل‌قول ('') و دونقل‌قول ("")
• 27. عملیات محاسباتی پایه: $((...)) و expr
• 28. دستور test و براکت‌های [ ] و [[ ]]
• 29. ساختارهای شرطی: if-then-else
• 30. ساختارهای شرطی: elif و تو در تو
• 31. ساختارهای شرطی: case
• 32. حلقه‌های for: تکرار روی لیست‌ها و محدوده اعداد
• 33. حلقه‌های while: تکرار بر اساس شرط
• 34. حلقه‌های until
• 35. دستور break و continue در حلقه‌ها
• 36. مفهوم توابع در Bash
• 37. تعریف و فراخوانی توابع
• 38. ارسال آرگومان به توابع
• 39. بازگرداندن مقادیر از توابع
• 40. متغیرهای محلی (local) در توابع
• 41. مفهوم خروجی دستور و جایگزینی دستور (Command Substitution): $(...) و ``
• 42. پارامترهای موقعیتی (Positional Parameters): $1, $2, $@, $*
• 43. متغیرهای خاص: $#, $?, $$
• 44. گرفتن ورودی از کاربر با read
• 45. مدیریت خطا و کدهای خروج (Exit Codes)
• 46. دستور exit و کاربرد آن
• 47. عیب‌یابی اولیه اسکریپت‌ها: set -x
• 48. کار با تاریخ و زمان (date)
• 49. فایل‌های موقت (Temporary Files) و mktemp
• 50. استفاده از here-strings و here-documents
• 51. آرایه‌ها (Arrays): تعریف و دسترسی
• 52. عملیات روی آرایه‌ها: افزودن، حذف، پیمایش
• 53. آرایه‌های انجمنی (Associative Arrays)
• 54. عبارات منظم (Regular Expressions) در grep و sed
• 55. عبارات منظم پیشرفته در awk
• 56. کار با فایل‌ها و دایرکتوری‌ها در اسکریپت: [ -f ], [ -d ], [ -e ]
• 57. عملیات پیشرفته روی رشته‌ها: برش، جایگزینی، طول
• 58. مدیریت خطا پیشرفته: set -e, set -u, set -o pipefail
• 59. توابع trap برای مدیریت سیگنال‌ها (SIGINT, SIGTERM)
• 60. ساختار getopts برای تحلیل آرگومان‌ها
• 61. ساخت تحلیل‌گر آرگومان سفارشی
• 62. طراحی اصول ابزارهای خط فرمان: سادگی و قدرت
• 63. خواندن و پردازش فایل‌های پیکربندی
• 64. نوشتن فایل‌های پیکربندی
• 65. ماژولار کردن اسکریپت‌ها: include کردن فایل‌ها
• 66. تولید لاگ (Logging) در اسکریپت‌ها
• 67. رنگ‌ها و فرمت‌بندی متن در ترمینال (ANSI Escape Codes)
• 68. ایجاد منوهای تعاملی با select
• 69. نوار پیشرفت (Progress Bar) ساده
• 70. ارسال خروجی به /dev/null
• 71. کار با پروسه‌های پس‌زمینه (Background Processes)
• 72. دستور find برای جستجوی فایل‌ها
• 73. دستور xargs برای اجرای دستورات روی خروجی
• 74. دستور cut و sort و uniq برای پردازش متن
• 75. دستور tr برای جایگزینی کاراکترها
• 76. بهینه‌سازی عملکرد اسکریپت‌های Bash
• 77. امنیت در اسکریپت‌های Bash: پرهیز از آسیب‌پذیری‌ها
• 78. استفاده از shellcheck برای بررسی کیفیت کد
• 79. کنترل نسخه با Git برای اسکریپت‌ها
• 80. مستندسازی اسکریپت‌ها (man pages, help messages)
• 81. بسته‌بندی و توزیع ابزارهای خط فرمان
• 82. استفاده از "expect" برای خودکارسازی تعاملات
• 83. ارتباط با ابزارهای خارجی (Python, Perl) از طریق Bash
• 84. نوشتن تست‌های واحد (Unit Tests) برای اسکریپت‌ها
• 85. استفاده از `readarray` و `mapfile` برای خواندن آرایه‌ها
• 86. کار با فایل‌سیستم مجازی /proc و /sys
• 87. مدیریت حافظه و منابع
• 88. اجرای موازی دستورات (Parallel execution)
• 89. تکنیک‌های پیشرفته I/O
• 90. توسعه ابزارهای مدیریت سیستم با Bash
• 91. مثال عملی: ساخت ابزار مدیریت بک‌آپ ساده
• 92. مثال عملی: ساخت ابزار گزارش‌گیری
• 93. مثال عملی: ساخت ابزار مدیریت سرویس
• 94. مثال عملی: ساخت ابزار تعاملی برای وظایف روزمره
• 95. مقایسه با سایر shellها (Zsh, Fish) - یک نگاه کلی
• 96. منابع و ابزارهای مفید برای Bash
• 97. جامعه کاربری و انجمن‌های Bash
• 98. پروژه‌های عملی و ایده‌هایی برای ساخت ابزارهای بیشتر
• 99. چالش‌ها و مسائل رایج در Bash
• 100. جمع‌بندی دوره و گام‌های بعدی