معرفی دوره

در عصر انقلاب صنعتی چهارم، شبکه‌های فرآیندی و صنعتی (OT) نقش کلیدی در تولید، انرژی، حمل‌ونقل و زیرساخت‌های حیاتی ایفا می‌کنند. دوره Secure OT Network Architecture از مجموعه Pluralsight به شما کمک می‌کند تا نحوه طراحی، پیاده‌سازی و مدیریت یک شبکه OT امن را از صفر تا صد بیاموزید. این دوره در نسخه ۲۰۲۴–۷ به‌روز رسانی شده و شامل بهترین استانداردها و متدولوژی‌های روز دنیا است.

در این دوره چه می‌آموزید؟

• درک تفاوت‌های کلیدی بین شبکه‌های IT و OT و نیازهای امنیتی هرکدام.
• طراحی توپولوژی امن با استفاده از Zone & Conduit Model.
• پیاده‌سازی فایروال‌ها، IDS/IPS مخصوص محیط‌های صنعتی.
• استفاده از راهکارهای DMZ برای جداسازی لایه‌های کنترلی و عملیاتی.
• به‌کارگیری پروتکل‌های امن مثل TLS، DTLS و OPC UA Deep Packet Inspection.
• مدیریت دسترسی بر اساس نقش (RBAC) و احراز هویت چندعاملی (MFA).
• نظارت بر ترافیک به‌صورت برخط و تشخیص ناهنجاری‌های شبکه OT.
• تهیه و آزمون سناریوهای پاسخ به حادثه (Incident Response) در شبکه‌های صنعتی.

مزایای دوره

• مطالب کاملاً عملی و پروژه‌محور که پس از هر فصل قابل استفاده در محیط‌های واقعی است.
• به‌روزترین متدهای امنیتی و استانداردهای ISA/IEC, NIST و IEC 62443.
• پشتیبانی از انواع تجهیزات SCADA، PLC و DCS.
• ارائه نمونه پیکربندی فایروال صنعتی و کارت شبکه‌های ایزوله.
• دسترسی به کدها، اسکریپت‌ها و دیاگرام‌های معماری شبکه به‌صورت رایگان.
• تقویت رزومه و آماده‌سازی برای آزمون‌های حرفه‌ای مثل CISSP و CSSA-OT.

پیش‌نیازها

• آشنایی پایه با شبکه‌های کامپیوتری (TCP/IP، Subnetting).
• آشنایی مقدماتی با پروتکل‌های صنعتی مانند Modbus و DNP3.
• درک اصول سیستم‌های کنترل صنعتی و تجهیزات SCADA.
• تجربه کار با سیستم‌عامل‌های ویندوز سرور و لینوکس در سطح متوسط.

سرفصل‌های دوره

• بخش 1: مقدمه‌ای بر امنیت OT و تفاوت‌های آن با IT
• بخش 2: معماری Zone & Conduit و اصول تفکیک دامنه‌ها
• بخش 3: پیاده‌سازی DMZ و فایروال‌های صنعتی
• بخش 4: IDS/IPS و تشخیص نفوذ در محیط‌های SCADA
• بخش 5: پروتکل‌های امن و Deep Packet Inspection
• بخش 6: مدیریت هویت و دسترسی در شبکه OT
• بخش 7: نظارت بر ترافیک و آنالیز لاگ‌ها
• بخش 8: سناریوهای پاسخ به حادثه و بازیابی پس از حادثه
• بخش 9: مطالعات موردی و شبیه‌سازی حمله‌های رایج
• بخش 10: جمع‌بندی و راهبردهای نگهداری امنیت بلندمدت

مثال‌های عملی

در هر فصل، علاوه بر تئوری، با تمرین‌های واقعی و سناریوهای شبیه‌سازی‌شده روبه‌رو می‌شوید:

• چیدمان فایروال صنعتی برای جداسازی شبکه PLC از شبکه مدیریت.
• پیکربندی یک IDS برای تحلیل ترافیک Modbus TCP و گزارش رویدادهای مخرب.
• اجرا و تست یک حمله Man-in-the-Middle بر روی پروتکل OPC UA و مقابله با آن.
• راه‌اندازی VPN سیسکو برای دسترسی امن به تجهیزات RTU در شبکه توزیع برق.
• اتوماتیک‌سازی اسکریپت‌های مانیتورینگ با استفاده از Python و Bash.

نکات کلیدی

• تفکیک دقیق حوزه‌ها (Zone) مهم‌ترین قدم در ایمن‌سازی OT است.
• استفاده از DMZ برای جلوگیری از دسترسی مستقیم IT به تجهیزات کنترل فرآیند.
• نظارت مداوم با SIEM و هوش مصنوعی برای تشخیص ناهنجاری.
• بروز نگه‌داشتن سیستم‌عامل‌ها و فریم‌ور دستگاه‌ها اولین خط دفاعی شماست.
• آموزش تیم عملیاتی و اجرای آزمون‌های واقع‌گرایانه (Red Team/Blue Team).